Eerst vereenvoudigen, dan AI: wat de hypotheekketen nu moet doen

Eerst vereenvoudigen, dan AI: wat de hypotheekketen nu moet doen

Waarom de hypotheekketen eerst moet vereenvoudigen voordat AI haar belofte kan waarmaken

Tijdens het Hypotheken Event 2026 deelt onze CEO Thijs Vermaat zijn visie op AI, vereenvoudiging en de toekomst van detachering in de hypotheekketen. In onderstaande blog neemt hij je mee in een persoonlijke ervaring die raakt aan een grotere vraag: hoe organiseren we vakmanschap en capaciteit in een sector die snel verandert?

Van documentenlogica naar gezonde proceslogica

Hoe zijn we hier beland?

"Onlangs kocht ik een nieuw huis. Voor die hypotheek moest ik 73 documenten aanleveren. Drieënzeventig!

Al die documenten moesten worden verzameld, gecontroleerd en opnieuw beoordeeld. Dat roept bij mij een simpele vraag op: wie heeft bedacht dat dit zo moet? Europa? De AFM? Compliance? Of zijn we zelf, jaar na jaar, stap voor stap, een documentenfabriek gaan bouwen?

Het resultaat kennen we allemaal: fouten, vertraging en frustratie. Voor de klant én voor de bank.

Als controle belangrijker wordt dan vertrouwen

Neem het overbruggingskrediet. Er moest een nieuw taxatierapport komen van mijn oude woning. Terwijl er al een WOZ-waarde is en er al een hypotheek op zit. Databronnen zoals Calcasa hebben de meest relevante informatie al beschikbaar.

Waarom dan toch weer een taxatie waarvan de uitkomst vaak dicht in de buurt ligt van wat je vooraf al weet? Wie helpt dit echt verder? In elk geval niet de klant.

Begin bij de essentie

Een groot deel van deze documentatie is niet strikt noodzakelijk. Waarom beginnen we niet bij de essentie? Bijvoorbeeld met het verzekeringsbericht van het UWV. Als dat voldoende duidelijkheid geeft, stop je daar. Alleen bij afwijkingen vraag je aanvullende stukken op.

Dat vraagt geen nieuwe technologie. Dat vraagt keuzes.

Complexiteit is een keuze

En dat is precies waar het voor professionals in de hypotheekketen interessant wordt. Want procescomplexiteit is geen natuurwet. Het is het resultaat van hoe wij systemen hebben ingericht.

AI: oplossing of afleiding?

Eerst opruimen, dan automatiseren

We horen het overal: straks gaat AI dit allemaal voor ons oplossen. Maar als we eerlijk zijn, lossen we dan vooral onze interne complexiteit op. Niet de belasting die we klanten opleggen.

Hoe ingewikkelder het proces dat je aan AI aanbiedt, hoe minder voorspelbaar de uitkomst. De volgorde is daarom cruciaal: eerst vereenvoudigen, daarna automatiseren. Die vereenvoudiging vraagt vakmanschap en lef om bestaande aannames ter discussie te stellen.

De mythe van een snelle doorbraak

Tien jaar geleden werd ook gezegd dat we binnen vijf jaar massaal autonoom zouden rijden. Inmiddels rijden er robotaxi’s, maar grootschalig is het nog niet. In de hypotheekketen zie ik iets vergelijkbaars. Er is veel ruis rondom AI, maar een volledig autonome hypotheekstraat zie ik voorlopig niet ontstaan.

Dat betekent niet dat AI geen rol speelt. Integendeel. Maar wel dat we realistisch moeten blijven over wat eerst moet gebeuren.

Van vereenvoudigen naar vakmanschap met AI

Voor mij zijn er drie logische stappen:

  1. Procesoptimalisatie

  2. Agentic AI

  3. De AI-hypotheekexpert

1. Procesoptimalisatie begint bij keuzes maken

Simplificeren is een mindset. Stoppen met accepteren dat 73 documenten “nu eenmaal nodig zijn” en teruggaan naar de kern.

In Lean-trajecten zie ik vaak dat professionals genoeg ideeën hebben om verspilling te verminderen. De vraag is of we ze ook daadwerkelijk doorvoeren.

2. Agentic AI komt onder menselijk toezicht

Daarna komt agentic AI: slimme software-agents die taken uitvoeren, maar onder toezicht van een inhoudelijk sterke professional. Net zoals bij zelfrijdende auto’s: op de snelweg kan veel automatisch, in complexe situaties neemt de mens het over.

In de hypotheekketen kan één professional straks meerdere AI-agents aansturen. Dat maakt het mogelijk om capaciteit slimmer in te zetten dan in veel andere sectoren.

3. De opkomst van de AI-hypotheekexpert

Daarmee ontstaat een nieuwe rol: de AI-hypotheekexpert. Iemand die inhoudelijk sterk is, meerdere processen tegelijk overziet en samenwerkt met specialisten die systemen optimaliseren. Niet via code, maar via duidelijke instructies en scherp geformuleerde vragen.

Wat betekent dit voor capaciteit en talent?

Organiseren in een onzekere wereld

De echte vraag is niet of AI impact heeft, maar hoe je capaciteit organiseert in een wereld die fundamenteel onzeker is. Welke skills heb je straks nodig? Hoeveel mensen? En hoe leid je die op?

Het opleidingsvraagstuk

Experts blijven nodig. Maar als AI steeds meer juniorwerk overneemt, hoe zorgen we dan dat nieuwe professionals voldoende vlieguren maken? Dat vraagstuk speelt nu al in de advocatuur en accountancy.

Voor starters in de financiële sector betekent dit iets fundamenteels. Routinetaken verdwijnen sneller. Maar het vermogen om te analyseren, te beoordelen en verantwoordelijkheid te nemen wordt belangrijker dan ooit. Daarmee komt de vraag op: wie leidt de finance-organisatie van Nederland eigenlijk op?

De rol van detachering in een veranderende hypotheekmarkt

Opleiden in de praktijk

In de hypotheekketen speelt detachering al jaren een belangrijke rol. Detacheringsorganisaties leiden mensen op, investeren in vakmanschap en bieden professionals ervaring bij verschillende organisaties. Bij ons stroomt jaarlijks een groot deel door naar opdrachtgevers. Dat brede perspectief helpt om professionals op te leiden die zowel inhoudelijk sterk zijn als wendbaar in een veranderende markt.

Een nieuw leerpad voor vakmanschap

Het klassieke meester-gezelmodel verandert. Maar dat hoeft geen bedreiging te zijn. AI kan het leerproces versnellen. Juniors kunnen sneller verantwoordelijkheid nemen, mits ze goed worden begeleid. De combinatie van technologie en praktijkervaring maakt het mogelijk om vakmanschap anders, maar niet minder zorgvuldig, op te bouwen.

Flexibiliteit als strategische keuze

Toch staat flex onder druk. Politiek en maatschappelijk. Banken, waaronder ABN AMRO, willen minder flex. Wetgeving zoals DBA en de Wet Meer Zekerheid voor Flexwerkers maakt het speelveld nog complexer en uitdagender.

Onzekerheid vraagt om bewegingsruimte

Maar kijk naar de realiteit. Niemand weet hoeveel mensen straks nodig zijn. Misschien heb je er nu 100 nodig, straks 40. Of 25. Of 5.

Juist in die onzekerheid is een flexibele schil geen risico, maar een manier om verantwoord te bewegen. En wat doen we met mensen die niet meer passen in hun huidige rol? Omscholen, herscholen, begeleiden naar nieuw werk. Dat is geen bijzaak. Dat is het vak.

Zo blijft de hypotheekafdeling wendbaar en blijft Nederland nieuwe generaties professionals opleiden tot echte experts.

De keuze die voor ons ligt

Wie de hypotheekketen sneller en klantgerichter wil maken en tegelijk wil voorbereiden op AI, moet de volgorde respecteren:

  • Simplificeren.

  • Daarna automatiseren. En tegelijkertijd investeren in vakmanschap.

Technologie verandert het speelveld. Maar vooruitgang begint bij keuzes die we zelf durven maken."