.png){kind=logo}
Een stapel brieven, oplopende kosten en geen idee meer waar te beginnen. Voor jongeren met schulden kan alleen al het terugkrijgen van overzicht een enorme stap zijn. Als schuldrustcoach helpt Mees Bleumink hen daarbij. Niet alleen met cijfers en betalingsregelingen, maar vooral door naast iemand te staan, goed te luisteren en samen weer grip te krijgen. Wat hem het meest bijblijft? Het moment waarop hij bij een jongere merkt dat de stress plaatsmaakt voor perspectief. “Je ziet dat er weer een soort lichtpuntje aan de horizon komt.”
vAN NIEUWSGIERIGHEID NAAR MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID
Toen Mees ongeveer anderhalf jaar geleden via Welten een uitnodiging voorbij zag komen voor een informatiesessie van ONSbank, was hij niet actief op zoek naar vrijwilligerswerk. ONSbank helpt jongeren met schulden weer grip te krijgen op hun financiën, met ondersteuning van vrijwillige coaches. Dat maatschappelijke karakter sprak Mees meteen aan.
“Ik vind het interessant om maatschappelijk betrokken te zijn en dat miste ik op dat moment een beetje in mijn werk. Dus ik dacht: ik sluit gewoon eens aan en zie wel wat ervan komt.”
Dat ‘eens kijken’ leidde uiteindelijk tot zijn rol als schuldrustcoach. Inmiddels begeleidt Mees jongeren via ONSbank en wil hij daar voorlopig graag mee doorgaan.
Eerst rust en overzicht
Jongeren tussen de 18 en 27 jaar kunnen zich vrijwillig aanmelden voor een traject bij ONSbank. Iedere jongere wordt gekoppeld aan één coach, die hem of haar een halfjaar begeleidt.
Als schuldrustcoach helpt Mees vooral om rust te brengen in een situatie die vaak onoverzichtelijk is geworden. Brieven verzamelen, schulden in kaart brengen, uitzoeken wat er speelt en contact opnemen met schuldeisers. Waar mogelijk neemt Mees contact op met de schuldeisers en vraagt hij om een periode van rust, zodat de schulden niet verder oplopen en er ruimte ontstaat om samen een plan te maken.
“Jongeren krijgen soms brieven van allerlei verschillende instanties. Er komen kosten bij en op een gegeven moment wordt het steeds onoverzichtelijker. Wij proberen daar eerst weer overzicht in te creëren. Daarna kunnen we samen een plan maken om de schulden af te betalen.”
Daarbij gaat het soms terug naar de basis. Hoe maak je een budget? Waar gaat je geld iedere maand naartoe? En hoe zorg je dat er genoeg overblijft voor wat echt nodig is?
Achter schulden zit een mens
Juist dat is voor Mees een belangrijk onderdeel van het coachen: beseffen dat financiële problemen bijna nooit alleen over geld gaan.
Sommige jongeren komen uit moeilijke of onveilige thuissituaties. Anderen hebben simpelweg nooit geleerd hoe ze met geld moeten omgaan. Kennis die voor de één vanzelfsprekend is, kan voor een ander volledig nieuw zijn.
“Als je thuis nooit hebt geleerd dat je bijvoorbeeld een spaarpotje achter de hand houdt, moet je dat later helemaal vanaf nul leren. Zodra je zelf geld gaat verdienen of toeslagen ontvangt, wordt er ineens wel verwacht dat je weet hoe je daarmee omgaat.”
Als coach hoeft Mees niet alle problemen op te lossen. Wel moet hij bereid zijn om te luisteren. Soms krijgt hij persoonlijke en heftige verhalen te horen. Dat vraagt om openheid, aandacht en vooral: niet meteen met een oplossing klaarstaan.
Die persoonlijke kant krijgt ook een plek in het traject dat de jongeren bij ONSbank volgen. In de eerste weken werken zij tijdens verschillende sessies aan zelfontwikkeling en staan ze stil bij wat ze belangrijk vinden en waar ze naartoe willen. Coaches krijgen soms de mogelijkheid om zelf zo’n sessie mee te maken. Ook Mees deed dat en merkte dat er best wat van je wordt gevraagd.
“Je moet jezelf echt openstellen. Er worden soms heel persoonlijke verhalen gedeeld en daar moet je op een respectvolle manier mee omgaan, goed naar luisteren en vragen over durven stellen. Ik had vooraf niet verwacht dat het soms zo diep zou gaan.”
Voor Mees werkt dat twee kanten op. Door zelf mee te doen, kreeg hij niet alleen meer inzicht in wat de jongeren tijdens het traject ervaren, maar werd hij ook uitgedaagd om naar zichzelf te kijken. “Dat vond ik mooi. Je stelt jezelf een beetje open voor dezelfde dingen waar de jongeren zich ook voor openstellen.”
Weer ruimte om vooruit te komen
Die menselijke kant maakt het vrijwilligerswerk voor Mees juist zo waardevol. Het mooiste moment zit voor hem niet in een kloppend budget of een afbetalingsplan, maar in wat dat overzicht vervolgens met iemand doet.
“Je merkt echt dat wanneer er meer overzicht en duidelijkheid ontstaat, er ook weer een stukje hoop komt. Het gevoel van: het kan beter gaan, we gaan de goede kant op. Je ziet dat terug in hoe iemand reageert.”
Ook de dankbaarheid van de jongere die hij begeleidt, blijft hem bij. “Hij zegt regelmatig: dank je wel, ik vind het fijn dat je dit hebt gedaan. Dat vind ik echt heel tof.”
De gesprekken vinden grotendeels buiten werktijd plaats, bijvoorbeeld ’s avonds of in het weekend. Mees is daarin niet de enige binnen Welten. Meerdere collega’s zijn als schuldrustcoach gestart, waaronder CEO Thijs. Zo zijn er binnen de organisatie meer mensen die ervoor kiezen om hun kennis, tijd en aandacht ook maatschappelijk in te zetten.
''Het belangrijkste is dat je kunt luisteren''
Toen Mees begon, vroeg hij zich nog af of hij met zijn 26 jaar niet te jong was. De jongeren die hij begeleidt zijn immers maximaal 27. Uiteindelijk bleek dat geen belemmering. Ook specialistische kennis van schuldhulpverlening is volgens hem niet nodig. ONSbank biedt hulpmiddelen en ondersteuning om coaches op weg te helpen.
Wat je volgens Mees wél moet kunnen?
“Luisteren. Er zitten mensen bij die moeilijke dingen hebben meegemaakt en daarover willen vertellen. Je moet daar echt voor openstaan en het moment daarvoor pakken. Als je dat kunt, komt de rest eigenlijk vanzelf.”
Voor Mees zit precies daarin de maatschappelijke waarde van het coachen: niet alles voor iemand oplossen, maar iemand helpen om weer grip, rust en vertrouwen te krijgen. En soms begint dat simpelweg met de tijd nemen om echt te luisteren.
.png)
